Stervenskunst: Inzichten over sterven in Luthers tijd
Boek uitgelicht
‘Stervenskunst bij Luther’ gaat over de ars moriendi: de kunst van het sterven. Het boek brengt teksten van Maarten Luther samen over omgaan met lijden, voorbereiding op de dood en de troost van het geloof in de opstanding, en verbindt die met het actuele vraagstuk van ‘voltooid leven’.
- Auteur
- Arthur Alderliesten
- Waar het over gaat
- Luthers ars moriendi en de betekenis daarvan voor hedendaagse vragen rond het levenseinde
- Vorm
- Bloemlezing van Lutherteksten met een afsluitend essay
- Geschikt voor
- Wie zich wil verdiepen in Luther, in stervenskunst of in medisch-ethische vragen
Luthers stervenskunst
Luther benadrukte het omgaan met lijden, het voorbereiden op de dood en het besef dat sterven een gemeenschappelijke ervaring is. Zijn nadruk op het geloof in Jezus Christus als fundament voor het stervensproces geeft een perspectief dat ook in de moderne zorg betekenis kan hebben. Het boek behandelt zijn denkwijze en sluit af met een essay met zes lessen die daaruit te trekken zijn.
Uiteindelijk kan een mens volgens Luther alleen sterven wanneer hij gelooft in Jezus Christus.
Uit ‘Stervenskunst bij Luther’De preek uit 1519
Het hart van het boek is Luthers sermoen uit 1519 over de voorbereiding op het sterven. Dat wordt uitgebreid behandeld. Daarnaast komen andere teksten van Luther aan bod die te maken hebben met ziekte, sterven en dood in zijn leven. Het boek wil christenen ondersteunen in hun stervensproces, en gelovigen die midden in het volle, gezonde leven staan voorbereiden op hun eigen sterfelijkheid.
Ook Luthers liederen krijgen aandacht, zoals ‘Midden in het leven zijn wij door de dood omvangen’. Daaruit blijkt welke geestelijke en theologische betekenis hij aan de dood hechtte.
In het leven, wanneer de dood nog ver weg is en die de mens nog niet in het nauw drijft, moet men zich gedachten erover voor de geest roepen. Midden in het leven vindt de voorbereiding plaats en mogen we op Christus leren vertrouwen.
Maarten Luther, in het sermoen van 1519Een antwoord op ‘voltooid leven’
Het afsluitende essay geeft het persoonlijke perspectief van de auteur. Hij verkent eerst de actuele context van ‘voltooid leven’ en wijst op de secularisatie, die heeft geleid tot meer geïsoleerde sterfgevallen en een soort ‘verboden dood’.
Daarna trekt hij zes lessen uit Luthers stervenskunst. Die gaan onder meer over het omgaan met lijden, het zich voorbereiden op het sterven, het besef dat sterven niet alleen gebeurt, en het nuanceren van de dood als een overwinning door Christus. Toegepast op ‘voltooid leven’ leidt dat tot een stervenspraktijk die is gebaseerd op gemeenschap en verbondenheid, met aandacht voor relaties in plaats van individualisme.
Een vernieuwde, mede op Luthers ars moriendi geïnspireerde stervenspraktijk is inderdaad mogelijk als reactie op het ‘voltooid leven’-denken. Niet de vlucht naar de zelfgekozen dood als oplossing, maar een stervenspraktijk die wordt gevormd binnen relatiegerichte gemeenschappen.
Uit het afsluitende essayOver de auteur
Arthur Alderliesten is directeur van Schreeuw om Leven en projectcoördinator ethiek bij het prof. dr. G.A. Lindeboom Instituut. Hij studeerde achtereenvolgens bedrijfskunde, communicatie en theologie & ethiek. Arthur is getrouwd en vader van vier kinderen.
Hij publiceert regelmatig over Dietrich Bonhoeffer en over medisch-ethische onderwerpen. Van hem verschenen onder meer ‘Zijn als Christus’ (2020), ‘Stervenskunst bij Luther’ (2021), ‘Goede zorg rond het levenseinde’ (Lindeboomrapport, 2022) en ‘Recht op leven’ (2023).
Stervenskunst bij Luther
Diverse Lutherteksten zijn hier samengebracht, waaronder het sermoen over de voorbereiding op het sterven uit 1519, dat het hart van dit boekje vormt.
In een afsluitend essay betoogt de auteur dat elementen uit Luthers stervenskunst een reformatorisch antwoord vormen op het ethische vraagstuk van ‘voltooid leven’.
Nog nooit een e-book geleend? Het kost eenmalig een kwartiertje om in te stellen, daarna is elk volgend boek een kwestie van bestellen en openen. Zo werkt het.
Je kunt dit e-book bij ons kopen of lenen, en met een abonnement lezen in onze app op telefoon of tablet. De beschrijving is gebaseerd op het boek en de informatie van de uitgever.